صورت واقعه:بر اثر جنگ شهر گرد و کشته شدن شاه سلطان حسین صفوی بین دولت پوشالی افغان و عساکرمهاجم( عثمانی )صلحی به شرح زیر برقرار شد.تمامت علیشکرتا سر حد کزازو فراهان به قشون آل عثمان واگذار گردد.علی هذا ولایات ..تلخ ولایات تابعه اراک فعلی اکثراً به دست آل عثمان افتاد و آن با اهالی به طور وضوح معامله غالب با مغلوب هم با حفظ تعصبات مذهبی و عادت مرسومه زمان می نمودند از جمله به سال ۱۱۳۶ روز دوشنبه ۲۹ ماه ذی الحجه عدهای در حدود ۱۰ هزار نفر از عساکر روم به ریاست خانی پاشای سابق الذکر از گردنه وفس هرگز گشتند.سردارقشون جمعی از عمای ملت را به نام کاظم ظهیر الدین،قاصی جعفر شمس الدین و عدهای دیگر را برای اخذ سیور سات طلب کرد و با میل خود خراجی بر آنان مقرر داشتند اهالی سیه روز وفس بدون تعلل آن را قبول کردم و به جمع آذوقه اقدام نمودند. ولی ساکنین وفس از مردم سنت و جماعت متعصبِ محلی از پیش آمده مزبور که به ملایمت می گذشت نگران گردیدند و کسی را از مردمان بی بندوبار بومی و ادار به قتل یک نفر از سران سپاه عثمانی نمودند.این واقعه باعث پر هیجان شدید در میان سنیان و تغیّر ِ نابه هنگامِ روسای عساکر آل عثمان گردید. فرمانده سپاه یعنی خانک پاشا بدون فوت وقت امر به محاصرهٔ دهات تابعه ٔ وفس خصوصاً مرکز آن دهات صادر میکند.فرماندهٔ لشکر روم در این واقعه شراست و درندگی چیزی فروگذار نمیکند مردم بی سلاح وفس از طبقهٔ دهاقین که خود را در چنگال درندگان سپاه غالب مشاهده می کردند و راه چاره برای مسدود شده بود همگی از پشت بام خانه ها اطراف دهِ خود را که دریای لشکر در آن متلاطم بود مینگریستند. آیا صدای ضجّهٔ آنان کوچک تر اثری در دل فرمانده لشکر نمود یا نه چیزی است که موضوع بحث آتیهٔ این فصل می باشد عصر دو

وفسی ها مانند اکثر ملل بومی جهان ،#جغد را #شوم #بدقدم بد بانگ می دانند آنها بر این باور که حتی اگر جغدبی هیچ قید و شرط بر هر بامی بنشیند به زودی کانون خانواده را ویران خواهد کرد پس هراس از هجوم ناگهانی جغد بدن تمام مردمان #سنتی منطقه را ازفراط مصایب بی علاج آینده میلرزاند و هیچ راه مقابله را کارساز نمی یابند. غیر از آیین نمایشی سنتی ایرانی #تات_زبان ها یعنی قسم به جغد دادن #وفسی_هاهم_که_مذهبی_ترین از سایر اهالی منطقه هستند جغد ((#بیغوش)) را شوم نمیدانند و به اجرای نمایش می پردازند. وفسیها معتقدم چنانچه جغد ((بیغوش))بر بام خانه ای نشست هیچ مرده به حرکت یا تلاش یا خودنمایی در مقابل جغد را ندارد.هرگز دخالتی را به منزله تمرد از قانون بومی یابد خواهی مردم منطقه می دانند #مراسم_راباتوکل_به_خداکاملاًبه_دست_زنان_ودختران_میدهند. انتخاب زنان روستا برای این آیین نمایشی با لحاظ آگاهی و تجربه و حس مادرانه است دارند و همراهی دختران هم به خاطر معصومیت لطافت احساسات و #عاطفه منظور شده است #دخترمجرد و زن میانسال نمایشگر با در دست داشتن یک مجمعه محتوای #آینه #نان و #نمک و #قرآن با دلی سرشار از التماس دعا آرام آرام به پشت بام می روند و #پاورچین پاورچین به سمت جغد (بیغوش) حرکت می کنند. دختر خوش سیمای مجرد روستا در چند متری جغد بر پشت بام مینشیند و سینی را بین خود و زن میانسال مورد اعتماد روستا بر پشت بام می گذارد خیلی آرام با سلام و صلوات نان را برداشته جغد را قسم می دهد:ترا به این برکت خدا از اینجا برو ما تحمل بدبختی نداریم دختر نمایشگر این جمله را سه مرتبه تکرار می کند .چنانچه جغد پرواز کند معتقدند که بلا از روستای رخت بر می بندد و همه چیز به خیر می گذرد اما اگر جغد نرفت دختر نمایشگر نان